سال هاست زندگی در کنار دریا به عنوان یکی از سالم ترین سبک های زندگی شناخته می شود. تصور عمومی این است که هوای پاک تر، دسترسی به طبیعت، صدای امواج و امکان پیاده روی در ساحل می توانند باعث کاهش استرس و بهبود سلامت جسمی و روانی شوند. اما نتایج یک مطالعه گسترده نشان می دهد که واقعیت پیچیده تر از این تصور است.
پژوهشگران دانشگاه کالج لندن با بررسی اطلاعات نزدیک به ۲۸ هزار نفر در انگلستان و ولز دریافتند که برخی بزرگسالانی که در مناطق ساحلی زندگی می کنند یا به این مناطق مهاجرت کرده اند، در میانسالی احتمال بیشتری برای ابتلا به چند بیماری مزمن همزمان دارند.
این یافته ها نشان می دهد که مشکل اصلی لزوما خودِ زندگی در کنار دریا نیست، بلکه ترکیبی از عوامل اجتماعی، اقتصادی و جمعیتی مانند فقر، فرصت های شغلی محدود، دسترسی کمتر به خدمات درمانی و مهاجرت افراد سالم تر از این مناطق است.
نتایج مطالعه طولانی مدت درباره سلامت ساکنان مناطق ساحلی
این پژوهش که توسط محققان دانشگاه کالج لندن انجام شده و در مجله BMJ Public Health منتشر شده است، داده های دو گروه بزرگ متولد سال های ۱۹۵۸ و ۱۹۷۰ میلادی را بررسی کرده است. هدف پژوهشگران این بود که تاثیر محل زندگی در دوره های مختلف زندگی بر سلامت افراد را بررسی کنند.
نتایج نشان داد افرادی که در دوران نوجوانی در مناطق ساحلی زندگی می کردند، الزاما در بزرگسالی با مشکلات سلامت بیشتری مواجه نبودند. تفاوت اصلی زمانی مشاهده شد که افراد به میانسالی رسیدند و الگوهای مهاجرتی و شرایط اقتصادی مناطق ساحلی تاثیر خود را نشان داد.
بر اساس این مطالعه، بزرگسالانی که در مناطق ساحلی باقی می مانند یا به مناطق ساحلی محروم مهاجرت می کنند، بیشتر در معرض ابتلا به بیماری های مزمن متعدد قرار دارند. این بیماری ها می توانند شامل مشکلات قلبی، بیماری های تنفسی، دیابت، بیماری های مفصلی و سایر مشکلات طولانی مدت باشند.
آیا زندگی کنار دریا واقعا برای سلامتی مضر است؟
یکی از مهم ترین نکات این مطالعه این است که دریا به خودی خود عامل بیماری نیست. در واقع، محیط های ساحلی می توانند مزایای زیادی برای سلامت انسان داشته باشند.
هوای پاک تر نسبت به بعضی مناطق شهری، دسترسی به فضای باز، امکان فعالیت فیزیکی مانند پیاده روی و تاثیر آرامش بخش طبیعت، همگی می توانند به کاهش استرس و بهبود سلامت روان کمک کنند.
اما این مزایا همیشه برای همه ساکنان مناطق ساحلی به یک اندازه وجود ندارد. در بسیاری از مناطق ساحلی، مشکلات اقتصادی و اجتماعی باعث می شود اثرات مثبت محیط طبیعی تحت تاثیر عوامل دیگری قرار بگیرد.
به عبارت دیگر، داشتن منظره زیبا از پنجره خانه لزوما مشکلاتی مانند بیکاری، درآمد پایین یا دسترسی محدود به خدمات درمانی را حل نمی کند. طبیعت زیبا هم ظاهرا نمی تواند قبض ها، کمبود پزشک و نبود فرصت شغلی را پرداخت کند؛ طبیعت هنوز این قابلیت انقلابی را پیدا نکرده است.
مهاجرت انتخابی؛ دلیل مهم تفاوت سلامت در مناطق ساحلی
یکی از مهم ترین عوامل توضیح دهنده این پدیده، مهاجرت انتخابی است. منظور از این اصطلاح این است که افراد با شرایط اقتصادی بهتر، تحصیلات بالاتر یا سلامت جسمی بهتر، بیشتر احتمال دارد از مناطق محروم ساحلی خارج شوند.
در مقابل، افرادی که توانایی مالی یا فرصت کمتری برای مهاجرت دارند، بیشتر در همان مناطق باقی می مانند. نتیجه این فرایند، تمرکز تدریجی مشکلات اقتصادی و سلامت در برخی جوامع ساحلی است.
پروفسور استیون جیوراج، نویسنده اصلی این مطالعه از دانشگاه کالج لندن، تاکید کرده است که سلامت پایین تر در مناطق ساحلی تنها نتیجه زندگی کنار دریا نیست، بلکه حاصل ترکیب محرومیت اقتصادی و الگوهای مهاجرتی است.
بر اساس یافته های این پژوهش، افرادی که در محروم ترین مناطق ساحلی رشد کرده اند، احتمال بیشتری دارد که در همان مناطق باقی بمانند. در مقابل، افراد ساکن مناطق ساحلی مرفه تر بیشتر احتمال دارد تا دوران میانسالی به مناطق دیگر نقل مکان کنند.
چرا بعضی مناطق ساحلی با مشکلات سلامت بیشتری روبه رو هستند؟
بسیاری از مناطق ساحلی در دهه های گذشته به صنایع خاصی مانند ماهیگیری، گردشگری یا حمل و نقل دریایی وابسته بوده اند. کاهش فعالیت این صنایع یا تغییر ساختار اقتصادی باعث شده بعضی از این مناطق با کاهش فرصت های شغلی مواجه شوند.
نبود شغل پایدار می تواند پیامدهای مختلفی برای سلامت داشته باشد. استرس مالی، کاهش کیفیت زندگی، دسترسی کمتر به تغذیه سالم و محدود شدن امکان استفاده از خدمات پزشکی، همگی می توانند خطر ابتلا به بیماری های مزمن را افزایش دهند.
علاوه بر این، موقعیت جغرافیایی بعضی مناطق ساحلی باعث می شود دسترسی به شهرهای بزرگ، دانشگاه ها، مراکز درمانی تخصصی و فرصت های شغلی دشوارتر باشد.
مهم ترین مشکلاتی که در برخی جوامع ساحلی دیده می شود عبارتند از:
- فرصت های شغلی محدود
- درآمد پایین تر نسبت به مناطق شهری
- دسترسی کمتر به خدمات درمانی تخصصی
- حمل و نقل عمومی ضعیف تر
- کاهش سرمایه گذاری اقتصادی
- افزایش فقر و محرومیت اجتماعی
نقش فقر در افزایش بیماری های مزمن
سلامت انسان تنها به عوامل پزشکی وابسته نیست. تحقیقات گسترده در حوزه سلامت عمومی نشان داده اند که شرایط اجتماعی و اقتصادی، تاثیر مستقیمی بر وضعیت جسمی افراد دارند.
افرادی که با مشکلات اقتصادی طولانی مدت مواجه هستند، معمولا بیشتر در معرض استرس مزمن، سبک زندگی کم تحرک، مشکلات تغذیه ای و تاخیر در مراجعه به پزشک قرار می گیرند.
در مناطق ساحلی محروم نیز ممکن است همین عوامل باعث شوند مزیت های طبیعی محیط مانند هوای پاک و دسترسی به طبیعت نتوانند تاثیر قابل توجهی بر کاهش بیماری ها داشته باشند.
بنابراین، برای بررسی سلامت یک منطقه نمی توان تنها به ویژگی های طبیعی آن نگاه کرد. شرایط زندگی مردم، میزان درآمد، کیفیت خدمات عمومی و فرصت های اجتماعی نیز نقش بسیار مهمی دارند.
جمع بندی
زندگی کنار دریا همیشه به معنای زندگی سالم تر نیست. اگرچه محیط های ساحلی می توانند مزایایی مانند هوای پاک، طبیعت زیبا و فرصت فعالیت بدنی بیشتر داشته باشند، اما عوامل اجتماعی و اقتصادی می توانند این مزایا را تحت تاثیر قرار دهند.
مطالعه انجام شده روی نزدیک به ۲۸ هزار نفر نشان می دهد که افزایش بیماری های مزمن در برخی مناطق ساحلی بیشتر به فقر، کاهش فرصت های اقتصادی و مهاجرت افراد سالم تر مربوط است، نه خودِ مجاورت با دریا.
بدون نظر! اولین نفر باشید