آرتروز یا استئوآرتریت یکی از شایع ترین بیماری های مفصلی در جهان است که معمولا با افزایش سن، آسیب های مفصلی، فشار مکانیکی و تغییرات بافتی مفصل ارتباط دارد. با این حال، پژوهش های سال های اخیر نشان داده اند که آرتروز فقط نتیجه فرسایش مکانیکی غضروف نیست و عوامل سیستمیک بدن نیز می توانند در روند آن نقش داشته باشند.
یکی از این عوامل، فشار خون بالا است. مطالعات مشاهده ای پیشین نیز ارتباط میان فشار خون بالا و آرتروز، به ویژه آرتروز زانو، را گزارش کرده اند. برای مثال، یک مرور نظام مند و فراتحلیل از 26 مطالعه با مجموع حدود 98 هزار نفر نشان داد که احتمال ابتلا به آرتروز در افراد مبتلا به فشار خون بالا بیشتر است. این ارتباط در آرتروز زانو و به ویژه در آسیب های قابل مشاهده در تصویربرداری، پررنگ تر گزارش شد.
اکنون پژوهشی جدید، مسیر زیستی مشخص تری را بررسی کرده است که می تواند توضیح دهد فشار خون بالا چگونه در مفاصل مستعد، به پیشرفت آسیب غضروفی کمک می کند.
پژوهش جدید درباره فشار خون بالا و تخریب غضروف چه می گوید؟
پژوهشگران دانشگاه ملی چونا‌م در کره جنوبی در این مطالعه، روی ارتباط میان فشار خون بالا، هورمون وازوپرسین یا AVP و گیرنده ای به نام AVPR1A تمرکز کردند.
این یافته اهمیت دارد، زیرا در آرتروز فقط خود غضروف آسیب نمی بیند و مجموعه ای از تغییرات در استخوان زیر غضروف، بافت های اطراف مفصل و سلول های غضروفی رخ می دهد. شواهد پیشین نیز نشان داده اند که اختلالات عروقی و تغییرات جریان خون در بافت های مفصل می توانند در ایجاد و پیشرفت آرتروز نقش داشته باشند.
در پژوهش جدید، محققان تلاش کردند بررسی کنند که آیا مسیر AVP و AVPR1A می تواند یکی از حلقه های ارتباطی میان فشار خون بالا و تخریب غضروف باشد.
هورمون AVP و گیرنده AVPR1A چه نقشی دارند؟
وازوپرسین یا AVP هورمونی است که در تنظیم آب بدن و فشار خون نقش دارد. این هورمون با اتصال به گیرنده های اختصاصی خود می تواند مجموعه ای از پیام های شیمیایی را در سلول ها فعال کند.
یکی از این گیرنده ها AVPR1A نام دارد. نکته جالب مطالعه این است که مقدار این گیرنده در غضروف سالم بسیار پایین است، اما شرایطی مانند افزایش سن یا آسیب مفصل می تواند زمینه افزایش آن را فراهم کند.
به این ترتیب، مفصل آسیب دیده ممکن است نسبت به اثرات AVP حساس تر شود. پژوهشگران پیشنهاد می کنند که در چنین شرایطی، وجود فشار خون بالا می تواند مسیر AVP و AVPR1A را فعال تر کند و در نهایت فرایندهای مرتبط با تخریب غضروف را افزایش دهد.
این یافته با دیدگاه جدیدتری درباره آرتروز نیز هماهنگ است که این بیماری را نتیجه تعامل عوامل مکانیکی، سلولی، عروقی و متابولیک می داند، نه صرفا ساییدگی ساده غضروف.
بررسی سوابق بیش از 36 هزار نفر چه نتیجه ای داشت؟
برای بررسی ارتباط فشار خون بالا و آرتروز در انسان، پژوهشگران اطلاعات سلامت 36,820 فرد 45 ساله و بالاتر را مورد بررسی قرار دادند.
این بخش از پژوهش نشان داد که آرتروز در میان افراد مبتلا به فشار خون بالا بیشتر مشاهده می شد. البته باید توجه داشت که چنین داده هایی به تنهایی نمی توانند رابطه علت و معلولی را اثبات کنند، زیرا عواملی مانند سن، وزن، سطح فعالیت بدنی و سایر بیماری های همراه می توانند هم بر فشار خون و هم بر سلامت مفاصل اثر بگذارند.
در این بررسی، ارتباط مشاهده شده در زنان قوی تر بود و در افرادی که شدیدترین آسیب های زانو را داشتند نیز بیشتر دیده شد. این موضوع با نتایج برخی مطالعات پیشین همخوانی دارد که ارتباط فشار خون بالا با آرتروز ساختاری زانو را در زنان پررنگ تر گزارش کرده اند.
آزمایش روی موش ها چه چیزی را نشان داد؟
برای بررسی دقیق تر سازوکار احتمالی، پژوهشگران آزمایش هایی را روی موش های مبتلا به فشار خون بالا انجام دادند. سپس با ایجاد آسیب مفصلی، شرایطی مشابه برخی ویژگی های آرتروز را در مفصل آنها ایجاد کردند.
نتایج نشان داد موش هایی که فشار خون بالا داشتند، در مفاصل آسیب دیده با کاهش بیشتری در غضروف مواجه شدند. اما نکته مهم این بود که فشار خون بالا به تنهایی باعث آسیب مشابه در مفاصل سالم نشد.
این یافته نشان می دهد که احتمالا وجود یک مفصل مستعد یا آسیب دیده، در کنار فشار خون بالا، برای فعال شدن این مسیر اهمیت دارد. به بیان ساده تر، فشار خون بالا ممکن است در شرایط خاص نقش تشدید کننده داشته باشد، نه اینکه به تنهایی عامل ایجاد آرتروز باشد.
چرا آسیب قبلی مفصل می تواند اهمیت داشته باشد؟
یکی از نکات کلیدی این پژوهش، تفاوت میان مفصل سالم و مفصلی است که قبلا دچار آسیب یا تغییرات ناشی از افزایش سن شده است.
با افزایش سن یا ایجاد آسیب مکانیکی، محیط سلولی غضروف تغییر می کند و ممکن است میزان برخی گیرنده ها از جمله AVPR1A افزایش یابد. این تغییر می تواند مفصل را برای دریافت پیام های ناشی از AVP آماده تر کند.
در چنین شرایطی، فشار خون بالا ممکن است با فعال کردن این مسیر، فرایندهای سلولی مرتبط با تخریب غضروف را تقویت کند. بنابراین، پژوهشگران این احتمال را مطرح می کنند که تعامل میان آسیب مکانیکی، افزایش سن، فشار خون بالا و مسیر AVP-AVPR1A در پیشرفت آرتروز اهمیت داشته باشد.
آیا فشار خون بالا قطعا باعث آرتروز می شود؟
هنوز نمی توان چنین نتیجه ای گرفت. یافته های این پژوهش یک ارتباط و یک سازوکار زیستی احتمالی را مطرح می کنند، اما برای اثبات اینکه کنترل فشار خون می تواند مستقیما از پیشرفت آرتروز جلوگیری کند، به مطالعات بالینی و طولانی مدت بیشتری نیاز است.
حتی در مطالعات قبلی نیز نتایج کاملا یکسان نبوده اند. برای نمونه، یک مطالعه با استفاده از روش های ژنتیکی برای بررسی رابطه علت و معلولی، شواهد روشنی پیدا نکرد که فشار خون سیستولیک یا دیاستولیک به طور مستقیم باعث آرتروز شود.
بنابراین، بهتر است نتیجه پژوهش جدید را به عنوان شناسایی یک مسیر زیستی احتمالی برای تشدید آرتروز در مفاصل مستعد در نظر بگیریم، نه اثبات قطعی رابطه علت و معلولی.
جمع بندی
پژوهش جدید دانشمندان کره جنوبی، ارتباط میان فشار خون بالا و آرتروز را از زاویه ای متفاوت بررسی کرده است. نتایج نشان می دهد که هورمون AVP و گیرنده AVPR1A ممکن است در شرایطی که مفصل به دلیل افزایش سن یا آسیب قبلی مستعد شده است، در فرایند تخریب غضروف نقش داشته باشند.
بررسی اطلاعات بیش از 36 هزار فرد 45 ساله و بالاتر نیز ارتباط فشار خون بالا با آرتروز را نشان داد و آزمایش های حیوانی این احتمال را تقویت کردند که فشار خون بالا در حضور آسیب مفصلی، تخریب غضروف را تشدید کند.
بدون نظر! اولین نفر باشید