چای یکی از پرمصرف ترین نوشیدنی ها در ایران است و بسیاری از افراد روز خود را با چند استکان چای آغاز می کنند. نوشیدن چای در حد متعادل می تواند بخشی از یک الگوی غذایی سالم باشد، اما دمای نوشیدنی موضوع مهمی است که گاهی نادیده گرفته می شود. تحقیقات نشان داده اند مصرف مداوم نوشیدنی های بسیار داغ می تواند با افزایش خطر ابتلا به سرطان مری ارتباط داشته باشد.
مطالعات انجام شده در ایران نیز شواهد مهمی درباره این ارتباط ارائه کرده اند. مطالعه کوهورت گلستان که ده ها هزار نفر را برای سال ها مورد بررسی قرار داده، نقش دمای بالای چای در افزایش خطر سرطان مری را بررسی کرده است. نتایج این تحقیقات نشان می دهد به جای حذف چای از برنامه روزانه، بهتر است کمی برای خنک شدن آن صبر کنیم.
چرا نوشیدن چای داغ می تواند مضر باشد؟
مری لوله ای است که غذا و نوشیدنی را از دهان به معده منتقل می کند و سطح داخلی آن مستقیما با مواد غذایی تماس دارد. زمانی که یک نوشیدنی با دمای بسیار بالا وارد مری می شود، گرما می تواند به سلول های پوشاننده آن آسیب وارد کند.
اگر این تماس حرارتی به صورت مداوم و در طول سال ها تکرار شود، بافت مری بارها در معرض آسیب و ترمیم قرار می گیرد. پژوهشگران معتقدند این فرایند می تواند یکی از عوامل موثر در افزایش احتمال ایجاد تغییرات غیر طبیعی در سلول ها باشد.
به همین دلیل، نگرانی اصلی درباره خود چای نیست، بلکه دمای بسیار بالای نوشیدنی هنگام مصرف است. این موضوع درباره سایر نوشیدنی هایی که در دمای بسیار بالا مصرف می شوند نیز صدق می کند.
ارتباط چای داغ و سرطان مری چیست؟
ارتباط میان مصرف نوشیدنی های بسیار داغ و سرطان مری طی سال های گذشته در کشورهای مختلف بررسی شده است. یکی از مهم ترین شواهد موجود از شمال ایران و مطالعه بزرگ کوهورت گلستان به دست آمده است.
در یکی از مطالعات منتشر شده بر اساس داده های کوهورت گلستان، بیش از ۵۰ هزار نفر مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد افرادی که روزانه مقدار قابل توجهی چای با دمای ۶۰ درجه سانتی گراد یا بالاتر مصرف می کردند، در مقایسه با افرادی که چای را در دمای پایین تر می نوشیدند، با خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان سلول سنگفرشی مری مواجه بودند.
این یافته به معنای آن نیست که نوشیدن یک فنجان چای داغ حتما باعث سرطان می شود. خطر بیشتر با الگوی مصرف مداوم نوشیدنی داغ در طول زمان ارتباط دارد و عوامل دیگری مانند مصرف دخانیات، الکل، رژیم غذایی و شرایط فردی نیز می توانند در خطر ابتلا به سرطان مری نقش داشته باشند.
مطالعه کوهورت گلستان درباره چای داغ چه می گوید؟
مطالعه کوهورت گلستان یکی از مهم ترین تحقیقات انجام شده درباره عوامل خطر سرطان مری در ایران است. استان گلستان به دلیل شیوع بالاتر نوع خاصی از سرطان مری، سال ها مورد توجه پژوهشگران ایرانی و بین المللی قرار داشته است.
در این مطالعه، بیش از ۵۰ هزار شرکت کننده مورد بررسی قرار گرفتند و پژوهشگران تنها به پرسیدن اینکه افراد چای خود را «داغ» یا «سرد» می نوشند اکتفا نکردند. دمای چای به صورت عینی اندازه گیری شد تا ارتباط میان دمای واقعی نوشیدنی و خطر سرطان با دقت بیشتری ارزیابی شود.
روش انجام پژوهش اهمیت زیادی داشت، زیرا برداشت افراد از مفهوم «چای داغ» می تواند متفاوت باشد. اندازه گیری مستقیم دما باعث شد پژوهشگران اطلاعات دقیق تری درباره عادت مصرف چای شرکت کنندگان به دست آورند.
یافته های این مطالعات در نهایت به تقویت شواهد علمی درباره ارتباط مصرف مداوم نوشیدنی های بسیار داغ و افزایش خطر سرطان مری کمک کرد.
دمای خطرناک چای چند درجه است؟
تعیین یک عدد به عنوان مرز قطعی میان چای «ایمن» و «سرطان زا» ساده نیست. خطر بیماری تحت تاثیر میزان نوشیدنی، دفعات مصرف، مدت ادامه این عادت و سایر عوامل سبک زندگی قرار دارد.
با این حال، آژانس بین المللی تحقیقات سرطان وابسته به سازمان جهانی بهداشت، نوشیدن مایعات «بسیار داغ» با دمای بالاتر از ۶۵ درجه سانتی گراد را در گروه «احتمالا سرطان زا برای انسان» طبقه بندی کرده است. نکته مهم این است که این طبقه بندی به دمای بالای نوشیدنی مربوط می شود و مختص چای نیست.
در مطالعه کوهورت گلستان نیز افزایش خطر در افرادی مشاهده شد که مقدار زیادی چای با دمای ۶۰ درجه یا بالاتر مصرف می کردند. بنابراین بهتر است چای زمانی نوشیده شود که از حالت بسیار داغ خارج شده و نوشیدن آن باعث سوزش دهان و گلو نشود.
چقدر برای خنک شدن چای صبر کنیم؟
یکی از ساده ترین راه ها برای کاهش تماس مری با حرارت بالا، صبر کردن چند دقیقه پس از ریختن چای است. مدت زمان دقیق رسیدن نوشیدنی به دمای مناسب به دمای اولیه آب، اندازه استکان، جنس ظرف و دمای محیط بستگی دارد.
برخی متخصصان توصیه می کنند حداقل چند دقیقه بین ریختن و نوشیدن چای فاصله وجود داشته باشد. توصیه مطرح شده از سوی رئیس مرکز تحقیقات سرطان های گوارشی دانشگاه علوم پزشکی تهران نیز صبر کردن حدود سه دقیقه پیش از نوشیدن چای است تا دمای آن کاهش پیدا کند.
برای کاهش احتمال آسیب حرارتی می توان این نکات ساده را رعایت کرد:
- چای را بلافاصله پس از ریختن ننوشید.
- چند دقیقه برای کاهش دمای نوشیدنی صبر کنید.
- از نوشیدن چایی که باعث سوزش دهان یا گلو می شود خودداری کنید.
- برای سریع تر نوشیدن چای بسیار داغ تلاش نکنید.
- این احتیاط را درباره قهوه و سایر نوشیدنی های بسیار داغ نیز رعایت کنید.
جمع بندی
خطر اصلی درباره نوشیدن چای، خود این نوشیدنی نیست، بلکه مصرف مداوم آن در دمای بسیار بالا است. مطالعات بزرگی مانند کوهورت گلستان نشان داده اند مصرف زیاد چای داغ با افزایش خطر ابتلا به سرطان مری ارتباط دارد و شواهد بین المللی نیز ارتباط میان نوشیدنی های بسیار داغ و این بیماری را تایید می کنند.
برای کاهش این خطر نیازی نیست چای را از برنامه روزانه خود حذف کنید. کافی است پس از ریختن چای چند دقیقه صبر کنید و آن را زمانی بنوشید که دیگر باعث سوزش دهان و گلو نمی شود. تغییر ساده ای که احتمالا ارزش چند دقیقه دیرتر رسیدن به استکان چای را دارد.
بدون نظر! اولین نفر باشید