بسیاری از افراد تصور می کنند آلرژی مشکلی است که معمولا از دوران کودکی آغاز می شود و اگر کسی تا بزرگسالی علائم خاصی نداشته باشد، دیگر قرار نیست با حساسیت جدیدی مواجه شود. اما سیستم ایمنی بدن چنین قراردادی با ما امضا نکرده است. آلرژی می تواند در هر سنی برای نخستین بار ظاهر شود و عوامل مختلفی از عفونت ها و تغییرات بدن گرفته تا تماس با برخی مواد یا نیش کنه ها در بروز آن نقش داشته باشند.
در سال های اخیر، پژوهش ها توجه بیشتری به ارتباط میان عفونت ها، التهاب، سیستم ایمنی و بیماری های آلرژیک در بزرگسالان نشان داده اند. برای نمونه، یک مطالعه منتشر شده در سال 2026 ارتباط میان ابتلا به کووید 19 و افزایش خطر برخی بیماری های التهابی راه های هوایی مانند آسم و رینیت آلرژیک را بررسی کرده است.
آیا ممکن است آلرژی برای اولین بار در بزرگسالی ایجاد شود؟
بله. داشتن زمینه ژنتیکی می تواند احتمال ابتلا به بیماری های آلرژیک را افزایش دهد، اما ژنتیک تنها عامل تعیین کننده نیست. محیط، وضعیت سیستم ایمنی، عفونت ها، تماس با آلرژن ها و برخی تغییرات فیزیولوژیک نیز می توانند در بروز یا تشدید علائم نقش داشته باشند.
به همین دلیل، فردی که در کودکی سابقه قابل توجهی از آلرژی نداشته است، ممکن است سال ها بعد با علائمی مانند عطسه، آبریزش بینی، خس خس سینه، کهیر یا واکنش غذایی مواجه شود. البته هر علامت جدیدی لزوما به معنای آلرژی نیست و تشخیص دقیق به بررسی پزشکی نیاز دارد.
کووید 19 چه ارتباطی با آلرژی و آسم دارد؟
یکی از یافته های جدیدتر در این زمینه به ارتباط میان کووید 19 و بیماری های التهابی راه های هوایی مربوط می شود. در مطالعه ای که در Journal of Allergy and Clinical Immunology منتشر شد، پژوهشگران داده های افراد مبتلا به کووید 19 را با گروه های مقایسه بررسی کردند.
نتایج نشان داد پس از ابتلا به کووید 19، خطر تشخیص جدید برخی بیماری های تنفسی افزایش یافته است. پژوهشگران این موضوع را با فعال شدن التهاب نوع 2 در راه های هوایی مرتبط دانسته اند، هرچند طراحی مطالعه به گونه ای است که نمی توان از آن رابطه علت و معلولی قطعی را نتیجه گرفت.
بر اساس این مطالعه:
- خطر ابتلا به آسم پس از کووید 19 حدود 66 درصد بیشتر بود.
- خطر رینیت آلرژیک یا تب یونجه حدود 27 درصد افزایش داشت.
- خطر سینوزیت مزمن نیز حدود 74 درصد بیشتر گزارش شد.
- در مقابل، در افرادی که واکسینه شده بودند، خطر آسم پایین تر مشاهده شد.
این نتایج به معنی آن نیست که هر فردی پس از کووید 19 دچار آلرژی یا آسم می شود. مطالعه از داده های گذشته نگر استفاده کرده و خود پژوهشگران نیز درباره محدودیت های آن و ناتوانی در اثبات رابطه علت و معلولی هشدار داده اند.
آیا آنتی بیوتیک ها می توانند باعث آلرژی شوند؟
ارتباط میان مصرف آنتی بیوتیک، میکروبیوم روده و بیماری های آلرژیک سال هاست مورد بررسی قرار می گیرد. آنتی بیوتیک ها می توانند ترکیب باکتری های روده را تغییر دهند و همین موضوع باعث شده پژوهشگران درباره نقش احتمالی تغییرات میکروبیوم در تنظیم سیستم ایمنی تحقیق کنند.
با این حال، نباید از این ارتباط نتیجه گرفت که مصرف آنتی بیوتیک مستقیما باعث ایجاد آلرژی در بزرگسالان می شود. یک مرور نظام مند درباره بزرگسالان شواهد موجود را محدود و نتیجه گیری درباره رابطه مستقیم میان مصرف آنتی بیوتیک، اختلال میکروبیوم و بیماری های آلرژیک را ناکافی دانسته است.
بنابراین، مصرف خودسرانه یا بی دلیل آنتی بیوتیک توصیه نمی شود، اما استفاده از پروبیوتیک یا مواد غذایی تخمیری نیز نباید به عنوان روشی اثبات شده برای پیشگیری از آلرژی معرفی شود. شواهد درباره اثر پروبیوتیک ها در پیشگیری از بیماری های آلرژیک همچنان محدود و وابسته به شرایط مختلف است.
تغییرات هورمونی چگونه علائم آلرژی را تغییر می دهد؟
هورمون ها می توانند بر فعالیت سیستم ایمنی و علائم برخی بیماری های تنفسی تاثیر بگذارند. به همین دلیل، دوره هایی مانند بارداری ممکن است الگوی علائم بینی و تنفسی فرد را تغییر دهند.
در دوران بارداری، بعضی افراد دچار گرفتگی یا آبریزش بینی می شوند که به آن رینیت بارداری گفته می شود. این وضعیت الزاما به معنی ایجاد یک آلرژی جدید نیست و ممکن است بیشتر با تغییرات هورمونی و افزایش جریان خون در مخاط بینی ارتباط داشته باشد.
از طرف دیگر، فردی که پیش از بارداری آلرژی داشته است ممکن است متوجه تغییر شدت علائم خود شود. بنابراین، تشخیص تفاوت میان رینیت آلرژیک، رینیت بارداری و سایر علل گرفتگی بینی اهمیت دارد و نباید هر آبریزش یا عطسه ای را به آلرژی نسبت داد.
نیش کنه چگونه می تواند باعث حساسیت به گوشت قرمز شود؟
یکی از عجیب ترین نمونه های آلرژی در بزرگسالی، سندرم آلفا گال است. این بیماری می تواند پس از گزش برخی گونه های کنه ایجاد شود و باعث واکنش آلرژیک نسبت به ماده ای به نام آلفا گال شود.
آلفا گال نوعی مولکول قندی است که در بدن بیشتر پستانداران وجود دارد، اما به طور طبیعی در بدن انسان تولید نمی شود. در ایالات متحده، کنه ستاره تنها یا Lone Star Tick یکی از گونه هایی است که بیشتر با این سندرم ارتباط دارد.
فرایند ایجاد این حساسیت به طور کلی شامل مراحل زیر است:
- کنه هنگام گزش می تواند آلفا گال را وارد بدن انسان کند.
- سیستم ایمنی ممکن است در برابر این مولکول آنتی بادی IgE تولید کند.
- پس از حساس شدن بدن، تماس دوباره با آلفا گال می تواند واکنش آلرژیک ایجاد کند.
- این واکنش ممکن است پس از مصرف گوشت گاو، خوک، گوسفند و سایر محصولات حاوی آلفا گال اتفاق بیفتد.
یکی از ویژگی های مهم سندرم آلفا گال این است که واکنش معمولا بلافاصله اتفاق نمی افتد. علائم ممکن است حدود 2 تا 6 ساعت پس از مصرف ماده حاوی آلفا گال ظاهر شوند و حتی شروع سندرم ممکن است هفته ها یا ماه ها بعد از گزش کنه اتفاق بیفتد.
علائم می توانند شامل کهیر، تورم، تهوع، درد شکم، اسهال، مشکلات تنفسی، افت فشار خون و در موارد شدید آنافیلاکسی باشند.
چگونه آلرژی جدید را تشخیص می دهند؟
ظاهر شدن ناگهانی علائم پس از مصرف یک غذا یا قرار گرفتن در معرض یک ماده مشخص، می تواند پزشک را به وجود آلرژی مشکوک کند، اما تشخیص صرفا بر اساس علائم انجام نمی شود. زمان بروز واکنش، سابقه بیماری، نوع تماس با ماده و الگوی تکرار علائم اهمیت زیادی دارد.
بسته به شرایط، پزشک یا متخصص آلرژی ممکن است از روش های مختلف برای بررسی علت استفاده کند:
- بررسی دقیق سابقه علائم و زمان بروز آنها
- آزمایش خون برای بررسی آنتی بادی های اختصاصی
- تست پوستی در موارد مناسب
- بررسی ارتباط علائم با غذاها، داروها، مواد محیطی یا نیش حشرات
برای مثال، در سندرم آلفا گال، آزمایش خون برای بررسی آنتی بادی اختصاصی آلفا گال یکی از ابزارهای تشخیصی است، اما نتیجه مثبت آزمایش به تنهایی به معنای ابتلا به سندرم آلفا گال نیست و باید در کنار علائم و سابقه فرد تفسیر شود.
آیا آلرژی ایجاد شده در بزرگسالی درمان می شود؟
درمان آلرژی به نوع آن، شدت واکنش و عامل ایجاد کننده بستگی دارد. در بعضی موارد می توان با حذف یا کاهش تماس با آلرژن، علائم را کنترل کرد و در برخی بیماری های آلرژیک نیز داروها و درمان های تخصصی مورد استفاده قرار می گیرند.
در سندرم آلفا گال، شناسایی و اجتناب از مواد حاوی آلفا گال، جلوگیری از گزش مجدد کنه و داشتن برنامه مشخص برای برخورد با واکنش شدید از بخش های مهم مدیریت بیماری است. CDC تاکید می کند که در حال حاضر واکسنی برای پیشگیری از سندرم آلفا گال وجود ندارد.
در صورت بروز علائم شدید مانند دشواری تنفس، تورم زبان یا گلو، افت فشار خون، سرگیجه شدید یا علائم آنافیلاکسی، مراجعه فوری به اورژانس ضروری است.
جمع بندی
آلرژی فقط مسئله ای مربوط به دوران کودکی نیست و ممکن است در بزرگسالی نیز برای نخستین بار ظاهر شود. عفونت ها، تغییرات سیستم ایمنی، شرایط هورمونی و برخی عوامل محیطی می توانند با شروع یا تشدید بیماری های آلرژیک ارتباط داشته باشند.
پژوهش های جدید، از جمله مطالعه مربوط به کووید 19، نشان می دهند که عفونت های ویروسی ممکن است با تغییرات التهابی در راه های هوایی و افزایش خطر برخی بیماری ها مانند آسم و رینیت آلرژیک همراه باشند. در کنار آن، سندرم آلفا گال نمونه ای متفاوت است که نشان می دهد یک گزش کنه می تواند زمینه واکنش آلرژیک به مواد موجود در گوشت پستانداران را ایجاد کند.
بدون نظر! اولین نفر باشید