ادرار سوختگی یکی از شایع ترین مشکلات پوستی در نوزادان است و بیشتر اوقات به دلیل تماس طولانی پوست با رطوبت، ادرار یا مدفوع و همچنین اصطکاک پوشک ایجاد می شود. این مشکل معمولا با قرمزی، التهاب و حساس شدن پوست ناحیه پوشک همراه است و در بیشتر موارد با مراقبت درست در خانه بهبود پیدا می کند.
با این حال، همه بثورات ناحیه پوشک یکسان نیستند. گاهی عفونت قارچی، عفونت باکتریایی یا حساسیت به مواد موجود در پوشک، دستمال مرطوب یا محصولات مراقبت از پوست می تواند علت التهاب باشد. بنابراین شناخت علائم و انتخاب روش مناسب درمان اهمیت زیادی دارد.
ادرار سوختگی نوزاد چرا ایجاد می شود؟
پوست ناحیه پوشک بیشتر ساعات روز در محیطی گرم و مرطوب قرار دارد. تماس طولانی مدت با ادرار و مدفوع می تواند سد محافظ پوست را ضعیف کند و اصطکاک پوشک نیز التهاب را بیشتر کند. اسهال هم به دلیل تماس بیشتر پوست با مواد تحریک کننده موجود در مدفوع، احتمال بروز ادرار سوختگی را افزایش می دهد.
مهم ترین عوامل ایجاد یا تشدید ادرار سوختگی عبارتند از:
- ماندن طولانی مدت پوشک خیس یا کثیف
- تماس مکرر پوست با مدفوع، به ویژه هنگام اسهال
- اصطکاک پوشک با پوست
- استفاده از پوشک بسیار تنگ
- حساسیت به عطر، مواد نگهدارنده یا سایر ترکیبات موجود در دستمال مرطوب و کرم ها
- تغییر نوع یا برند پوشک
- مصرف آنتی بیوتیک که می تواند احتمال بروز عفونت قارچی را افزایش دهد
ادرار سوختگی معمولی معمولا قسمت هایی از پوست را که مستقیما با پوشک تماس دارند قرمز می کند و چین های کشاله ران ممکن است کمتر درگیر شوند.
برای درمان ادرار سوختگی نوزاد چه کار کنیم؟
در موارد خفیف، هدف اصلی درمان این است که تماس پوست با رطوبت و مواد تحریک کننده کاهش پیدا کند. تمیز کردن ملایم، خشک نگه داشتن پوست و استفاده از یک لایه محافظ معمولا مهم ترین اقدامات هستند.
لازم نیست برای درمان ادرار سوختگی سراغ ترکیبات مختلف بروید. در واقع، استفاده همزمان از چند محصول می تواند تشخیص عامل تحریک کننده را دشوارتر کند و گاهی التهاب را بیشتر کند.
1. پوست نوزاد را به آرامی تمیز کنید
هنگام تعویض پوشک، پوست را با آب ولرم و به آرامی تمیز کنید. اگر از دستمال مرطوب استفاده می کنید، بهتر است محصولی بدون عطر و الکل انتخاب کنید. زمانی که پوست به شدت تحریک شده یا زخم است، شست و شوی ملایم با آب می تواند از کشیدن دستمال روی پوست جلوگیری کند.
بعد از شست و شو، پوست را با یک حوله یا پارچه نرم به آرامی خشک کنید. پوست را نمالید و روی قسمت ملتهب فشار وارد نکنید.
2. از وازلین یا زینک اکساید استفاده کنید
یکی از موثرترین روش ها برای محافظت از پوست، استفاده از کرم یا پماد محافظ است. وازلین و محصولات حاوی زینک اکساید می توانند یک لایه محافظ روی پوست ایجاد کنند و تماس مستقیم آن با رطوبت و مواد تحریک کننده را کاهش دهند.
بهتر است این محصولات بدون عطر باشند. لازم نیست در هر بار تعویض پوشک، لایه قبلی کرم را با مالش زیاد پاک کنید. اگر هنوز تمیز است، می توانید مقدار بیشتری از کرم محافظ را روی آن اضافه کنید.
3. پوشک را مرتب عوض کنید
یکی از مهم ترین اقدامات برای درمان و پیشگیری از ادرار سوختگی، کاهش مدت تماس پوست با ادرار و مدفوع است. بنابراین پوشک را مرتب بررسی و در صورت خیس یا کثیف شدن تعویض کنید.
این کار هنگام اسهال اهمیت بیشتری دارد، زیرا مدفوع شل می تواند پوست را سریع تر تحریک کند. استفاده از پوشک با قدرت جذب مناسب نیز می تواند به خشک تر ماندن پوست کمک کند.
4. اجازه دهید پوست برای مدتی در معرض هوا باشد
هوای آزاد می تواند به خشک ماندن پوست کمک کند. اگر شرایط مناسب است، می توانید برای مدت کوتاهی نوزاد را بدون پوشک روی یک حوله تمیز قرار دهید.
همچنین پوشک را بیش از حد سفت نبندید. پوشک تنگ علاوه بر کاهش جریان هوا، اصطکاک بیشتری ایجاد می کند و می تواند التهاب را تشدید کند.
5. محصولات جدید را موقتا کنار بگذارید
اگر التهاب بعد از استفاده از یک برند جدید پوشک، دستمال مرطوب، کرم یا شوینده لباس شروع شده است، احتمال تحریک پوستی را در نظر بگیرید. بعضی نوزادان به عطرها، رنگ ها، مواد نگهدارنده یا ترکیبات موجود در این محصولات حساس هستند.
در چنین شرایطی بهتر است محصول مشکوک را کنار بگذارید و از محصولات ساده و بدون عطر استفاده کنید.
آیا برای ادرار سوختگی می توان از درمان های خانگی استفاده کرد؟
بسیاری از توصیه های خانگی که در شبکه های اجتماعی منتشر می شوند، برای پوست حساس نوزاد ضروری نیستند و بعضی از آنها حتی می توانند باعث تحریک بیشتر پوست شوند. بنابراین بهتر است به جای آزمودن مواد مختلف، درمان را به روش های ساده و اثبات شده محدود کنید.
برخی نکات مهم درباره درمان های خانگی عبارتند از:
- از پودر تالک برای درمان ادرار سوختگی استفاده نکنید؛ آکادمی اطفال آمریکا استفاده از محصولات حاوی تالک را برای نوزادان توصیه نمی کند.
- جوش شیرین، سرکه، مواد معطر و ترکیبات گیاهی ناشناخته می توانند پوست آسیب دیده را بیشتر تحریک کنند.
- آلوئه ورا و سایر مواد طبیعی برای درمان ادرار سوختگی شواهد کافی و قابل اتکایی ندارند و بعضی
- محصولات تجاری نیز ترکیبات دیگری دارند که ممکن است پوست نوزاد را تحریک کنند.
- از کرم های دارویی مانند کورتیکواستروئیدها یا داروهای ضد قارچ بدون تشخیص و توصیه پزشک استفاده نکنید.
درمان مناسب به علت بثورات بستگی دارد و استفاده خودسرانه از دارو می تواند تشخیص علت اصلی را به تاخیر بیندازد.
از کجا بفهمیم ادرار سوختگی قارچی است؟
گاهی چیزی که در ابتدا شبیه ادرار سوختگی معمولی به نظر می رسد، در واقع عفونت قارچی است. این نوع بثورات معمولا قرمز و براق هستند و ممکن است برجستگی ها یا جوش های کوچک قرمز در اطراف ضایعه دیده شود.
برخلاف ادرار سوختگی معمولی، درماتیت قارچی اغلب چین های کشاله ران را نیز درگیر می کند. احتمال آن نیز بعد از مصرف آنتی بیوتیک افزایش پیدا می کند. در چنین شرایطی ممکن است پزشک داروی ضد قارچ موضعی تجویز کند.
بنابراین اگر با مراقبت های معمول، بثورات بهتر نشدند یا ظاهر آنها با ادرار سوختگی معمولی تفاوت داشت، بهتر است نوزاد توسط پزشک معاینه شود.
چگونه از ادرار سوختگی دوباره نوزاد جلوگیری کنیم؟
پیشگیری از ادرار سوختگی بیشتر از آنکه به استفاده از محصولات گران قیمت وابسته باشد، به کاهش تماس پوست با رطوبت و مواد تحریک کننده مربوط است. تعویض منظم پوشک، تمیز کردن ملایم و استفاده از یک لایه محافظ می تواند احتمال برگشت التهاب را کاهش دهد.
برای پیشگیری می توانید این نکات را رعایت کنید:
- پوشک خیس یا کثیف را در اولین فرصت تعویض کنید.
- پوست نوزاد را هنگام تعویض پوشک به آرامی تمیز کنید.
- از دستمال مرطوب بدون عطر و الکل یا آب ساده استفاده کنید.
- بعد از شست و شو اجازه دهید پوست کاملا خشک شود.
- از یک لایه محافظ حاوی زینک اکساید یا وازلین استفاده کنید.
- پوشک را خیلی سفت نبندید.
- در صورت امکان، برای مدت کوتاه اجازه دهید ناحیه پوشک در معرض هوا قرار بگیرد.
- اگر محصول خاصی باعث تحریک پوست می شود، آن را کنار بگذارید.
چه زمانی ادرار سوختگی نیاز به مراجعه به پزشک دارد؟
ادرار سوختگی خفیف معمولا با مراقبت مناسب طی چند روز بهتر می شود. اما اگر التهاب ادامه پیدا کند، شدیدتر شود یا نشانه هایی مانند زخم و ترشح ایجاد شود، ممکن است علت دیگری مانند عفونت قارچی یا باکتریایی وجود داشته باشد و درمان اختصاصی لازم شود.
در شرایط زیر بهتر است با پزشک اطفال مشورت کنید:
- بثورات بعد از دو تا سه روز مراقبت بهتر نشوند یا بدتر شوند.
- پوست تاول بزند یا دچار زخم و پوسته ریزی شدید شود.
- جوش های متعدد، ترشح، چرک یا دلمه روی پوست ایجاد شود.
- بثورات بسیار دردناک به نظر برسند.
- نوزاد همراه با بثورات تب داشته باشد.
- التهاب بعد از مصرف آنتی بیوتیک ایجاد شده باشد.
- ادرار سوختگی به صورت مکرر برگردد.
تب، بثورات شدید یا غیرمعمول، خونریزی یا ترشح از پوست و ادامه دار شدن التهاب از علائمی هستند که نیاز به ارزیابی پزشکی دارند.
نتیجه گیری
در بیشتر موارد، درمان ادرار سوختگی نوزاد با چند اقدام ساده امکان پذیر است: پوشک را مرتب عوض کنید، پوست را بدون اصطکاک تمیز و خشک کنید، از وازلین یا کرم محافظ حاوی زینک اکساید استفاده کنید و اجازه دهید ناحیه برای مدتی در معرض هوا قرار بگیرد.
نکته مهم این است که هر قرمزی در ناحیه پوشک لزوما ادرار سوختگی ساده نیست. اگر بثورات شدید، ماندگار، عود کننده یا همراه با تب، زخم، ترشح و جوش های متعدد باشند، بهتر است علت توسط پزشک بررسی شود. تشخیص درست، جلوی استفاده بی مورد از دارو و درمان های خانگی نامناسب را می گیرد و مسیر بهبود نوزاد را کوتاه تر می کند.
بدون نظر! اولین نفر باشید