خفگی یکی از آن اتفاق هایی است که معمولا بدون هشدار رخ می دهد. ممکن است فردی هنگام خوردن یک تکه غذا، گیر کردن استخوان ماهی یا بلعیدن یک جسم کوچک، در عرض چند ثانیه با انسداد راه تنفسی مواجه شود. در چنین شرایطی زمان اهمیت بسیار زیادی دارد و چند اقدام ساده اما درست می تواند تفاوت میان نجات جان فرد و یک حادثه مرگبار باشد.
بسیاری از افراد تصور می کنند در زمان خفگی تنها کاری که باید انجام دهند، نوشاندن آب یا تشویق فرد به سرفه کردن است؛ اما اگر جسمی مسیر تنفس را به طور کامل مسدود کرده باشد، این اقدامات معمولا کافی نیستند. آشنایی با دو روش اصلی کمک های اولیه یعنی ضربه به پشت و فشار شکمی (مانور هایملیخ) می تواند به افراد کمک کند تا در یک موقعیت اضطراری واکنش مناسب تری داشته باشند.
بر اساس گزارش سازمان های امدادی، هر سال صدها نفر در کشورهای مختلف به دلیل خفگی جان خود را از دست می دهند؛ در حالی که بسیاری از این مرگ ها با آموزش عمومی کمک های اولیه قابل پیشگیری هستند.
چرا خفگی می تواند در چند ثانیه خطرناک شود؟
خفگی زمانی اتفاق می افتد که یک جسم خارجی مانند غذا، استخوان یا جسم کوچک دیگر وارد مسیر تنفسی شود و جریان طبیعی هوا به ریه ها را محدود کند. اگر راه هوایی کاملا بسته شود، سطح اکسیژن خون به سرعت کاهش پیدا می کند و فرد ممکن است هوشیاری خود را از دست بدهد.
نشانه های خفگی شدید معمولا شامل ناتوانی در صحبت کردن، سرفه موثر، نفس کشیدن یا ایجاد صداهای طبیعی است. فرد ممکن است دست هایش را به سمت گلو ببرد که به عنوان یکی از علائم شناخته شده خفگی در نظر گرفته می شود.
در چنین شرایطی، اقدام سریع اهمیت زیادی دارد. کمک کننده باید ابتدا بررسی کند که آیا فرد هنوز می تواند سرفه کند یا خیر. اگر فرد توانایی سرفه کردن دارد، معمولا باید او را تشویق کرد تا به سرفه ادامه دهد؛ اما اگر راه تنفس کاملا بسته شده باشد، باید اقدامات کمک های اولیه آغاز شود.
مهارت اول: ضربه به پشت برای خارج کردن جسم گیر کرده
اولین اقدام پیشنهادی در بسیاری از دستورالعمل های کمک های اولیه، استفاده از ضربه های پشت است. این روش می تواند به خارج شدن جسمی که مسیر تنفس را بسته است کمک کند.
برای انجام درست ضربه به پشت:
- پشت فردی که دچار خفگی شده بایستید یا کنار او قرار بگیرید.
- او را کمی به سمت جلو خم کنید تا جسم به جای حرکت بیشتر به سمت داخل، امکان خروج داشته باشد.
- با یک دست، قفسه سینه یا بالاتنه فرد را حمایت کنید.
- با قسمت پایینی کف دست دیگر، پنج ضربه محکم و سریع بین دو کتف وارد کنید.
- بعد از هر ضربه بررسی کنید که آیا جسم از دهان خارج شده است یا نه.
مهارت دوم: فشار شکمی یا مانور هایملیخ
اگر ضربه به پشت نتوانست انسداد را برطرف کند، می توان از فشار شکمی استفاده کرد. این روش با ایجاد فشار ناگهانی در قسمت شکم، به ایجاد جریان هوای قوی از داخل ریه ها کمک می کند تا جسم خارج شود.
روش انجام فشار شکمی:
- پشت فرد قرار بگیرید و دست هایتان را دور کمر او حلقه کنید.
- یک دست را مشت کنید.
- مشت خود را در قسمت بالای ناف و پایین انتهای استخوان قفسه سینه قرار دهید.
- با دست دیگر مشت را بگیرید.
- فشارهای سریع و محکم را به سمت داخل و بالا وارد کنید.
- این حرکت را تا پنج بار انجام دهید و بعد از هر فشار، دهان فرد را بررسی کنید.
اگر فرد باردار است یا شرایط بدنی خاصی دارد، روش کمک ممکن است متفاوت باشد و باید از روش های مناسب همان شرایط استفاده کرد.
اگر فرد بیهوش شد چه باید کرد؟
اگر فرد پس از اقدامات اولیه بیهوش شد، شرایط اورژانسی است. در این وضعیت باید:
- فورا با اورژانس تماس بگیرید.
- فرد را روی سطح صاف قرار دهید.
- بررسی کنید آیا تنفس دارد یا خیر.
- در صورت نداشتن تنفس طبیعی، احیای قلبی ریوی (CPR) را آغاز کنید.
همچنین اگر جسمی در دهان فرد دیده می شود و به راحتی قابل خارج کردن است، می توان آن را برداشت؛ اما نباید بدون دیدن جسم، انگشت را داخل دهان فرد فرو برد، زیرا ممکن است جسم بیشتر به سمت پایین رانده شود.
چرا همه باید کمک های اولیه را یاد بگیرند؟
خفگی فقط در بیمارستان یا محیط های خاص اتفاق نمی افتد. ممکن است در خانه، رستوران، محل کار یا حتی هنگام یک وعده غذایی معمولی رخ دهد. به همین دلیل، یادگیری مهارت های پایه کمک های اولیه یکی از آموزش هایی است که می تواند در یک لحظه غیرمنتظره ارزش حیاتی پیدا کند.
ضربه به پشت و فشار شکمی دو مهارت ساده هستند، اما انجام درست آنها نیازمند آموزش و تمرین است. شاید هیچ کس دوست نداشته باشد روزی مجبور شود از آنها استفاده کند، اما دانستن همین چند حرکت ممکن است زمانی جان یک انسان را نجات دهد.
نتیجه گیری
خفگی یکی از موقعیت هایی است که در آن سرعت عمل اهمیت زیادی دارد. فردی که راه تنفسی اش مسدود شده، معمولا فرصت انتظار ندارد و کمک اطرافیان می تواند تعیین کننده باشد.
یادگیری روش صحیح ضربه به پشت، فشار شکمی و اصول اولیه احیای قلبی ریوی، مهارت هایی هستند که هر فردی بهتر است آن ها را بداند. گاهی یک آموزش کوتاه، می تواند در مهم ترین لحظه زندگی یک انسان، تفاوت بزرگی ایجاد کند.
بدون نظر! اولین نفر باشید