اگر ناگهان احساس کردید یک گوش شما گرفته است و صداها را مثل قبل نمی شنوید، ممکن است اولین تصور شما وجود جرم گوش یا گرفتگی ساده باشد. اما همیشه این طور نیست. کم شنوایی ناگهانی حسی عصبی می تواند با احساس پری گوش یا حتی وزوز شروع شود و به همین دلیل گاهی با مشکلات ساده گوش اشتباه گرفته می شود.
این عارضه که در گفتار عمومی با عنوان «سکته گوش» شناخته می شود، نیاز به بررسی فوری پزشکی دارد. تشخیص سریع می تواند در تصمیم گیری برای درمان و افزایش احتمال بازگشت شنوایی اهمیت زیادی داشته باشد. مؤسسه ملی ناشنوایی و سایر اختلالات ارتباطی آمریکا نیز کم شنوایی ناگهانی را یک وضعیت پزشکی اورژانسی می داند.
سکته گوش یا کم شنوایی ناگهانی چیست؟
اصطلاح پزشکی این وضعیت، کم شنوایی ناگهانی حسی عصبی یا SSNHL است. این مشکل زمانی رخ می دهد که عملکرد بخش های حسی گوش داخلی یا مسیر عصبی شنوایی به صورت ناگهانی دچار اختلال شود.
کم شنوایی ممکن است یکباره یا طی چند روز ایجاد شود و معمولا یک گوش را درگیر می کند. در تعریف رایج پزشکی، کاهش حداقل 30 دسی بل در سه فرکانس متوالی طی حداکثر 72 ساعت، یکی از معیارهای تشخیصی مهم است. البته حتی کاهش شنوایی ناگهانی با شدت کمتر نیز باید توسط پزشک بررسی شود.
مهم ترین علائم سکته گوش چیست؟
یکی از مشکلات اصلی این عارضه این است که علائم آن همیشه شبیه «ناشنوا شدن ناگهانی» نیست. بعضی افراد فقط متوجه می شوند صدای تلویزیون یا مکالمه در یک گوش ضعیف تر شده است. گاهی نیز فرد هنگام بیدار شدن از خواب متوجه تغییر شنوایی می شود.
علائم شایع عبارتند از:
- کاهش ناگهانی شنوایی در یک یا گاهی هر دو گوش
- احساس پری، فشار یا گرفتگی در گوش
- وزوز یا زنگ زدن گوش
- احساس تغییر یا خفه شدن صداها
- سرگیجه
- احساس عدم تعادل
وجود احساس گرفتگی به تنهایی به معنی سکته گوش نیست، اما اگر گرفتگی با کاهش واقعی شنوایی و به ویژه شروع ناگهانی آن همراه باشد، نباید آن را صرفا به جرم گوش، سرماخوردگی یا مشکلات سینوسی نسبت داد.
تفاوت سکته گوش با گرفتگی ساده گوش چیست؟
گرفتگی گوش معمولا به علت مشکلاتی در مسیر انتقال صدا ایجاد می شود. برای مثال، تجمع جرم گوش یا وجود مایع در گوش میانی می تواند باعث شود صداها ضعیف یا خفه شنیده شوند. در مقابل، سکته گوش معمولا مربوط به گوش داخلی و مسیر حسی عصبی شنوایی است.
تشخیص این دو حالت فقط بر اساس احساس بیمار همیشه امکان پذیر نیست و پزشک باید گوش را معاینه کند و در صورت نیاز، آزمایش شنوایی انجام دهد. به همین دلیل، «گوشم گرفته است» نباید بهانه ای برای چند روز صبر کردن باشد.
چه عواملی باعث سکته گوش می شوند؟
در بیشتر موارد، علت دقیق کم شنوایی ناگهانی مشخص نمی شود. بر اساس اطلاعات NIDCD، تنها حدود 10 درصد از موارد تشخیص داده شده دارای یک علت قابل شناسایی هستند. بنابراین نسبت دادن قطعی این عارضه به یک عامل خاص، بدون بررسی پزشکی، درست نیست.
علل و شرایط احتمالی شامل موارد زیر هستند:
- عفونت های ویروسی یا سایر عفونت ها
- اختلالات خود ایمنی
- مشکلات مربوط به گردش خون گوش داخلی
- ضربه به سر
- مصرف برخی داروهای آسیب رسان به گوش
- بعضی بیماری های عصبی مانند ام اس
- بیماری های گوش داخلی مانند بیماری منیر
- برخی تومورها یا مشکلات مسیر عصب شنوایی
در بعضی موارد، بررسی های تکمیلی مانند MRI برای رد کردن مشکلات مربوط به مسیر عصبی شنوایی توصیه می شود.
چرا درمان سریع اهمیت دارد؟
در کم شنوایی ناگهانی، زمان اهمیت دارد. بسیاری از افراد به امید اینکه گرفتگی گوش خود به خود برطرف شود، چند روز صبر می کنند. مشکل اینجاست که در صورت وجود کم شنوایی حسی عصبی ناگهانی، این تأخیر ممکن است فرصت مناسب برای درمان را کاهش دهد.
بر اساس راهنمای آکادمی آمریکایی گوش، حلق و بینی، کورتیکواستروئیدها می توانند به عنوان درمان اولیه در دو هفته نخست پس از شروع علائم مورد استفاده قرار گیرند. NIDCD نیز تأکید می کند که شروع درمان هرچه سریع تر انجام شود و تأخیر بیش از دو تا چهار هفته می تواند احتمال اثربخشی درمان را کاهش دهد.
سکته گوش چگونه تشخیص داده می شود؟
پزشک ابتدا باید مشخص کند که کاهش شنوایی از نوع انتقالی است یا حسی عصبی. این تفاوت بسیار مهم است، زیرا درمان این دو نوع کم شنوایی یکسان نیست.
برای تشخیص ممکن است اقدامات زیر انجام شود:
- معاینه گوش و بررسی مجرای گوش و پرده گوش
- انجام تست شنوایی یا ادیومتری
- بررسی تعادل در صورت وجود سرگیجه
- MRI یا آزمایش های تکمیلی در شرایط خاص
- بررسی بیماری ها یا داروهایی که می توانند با کم شنوایی ارتباط داشته باشند
راهنمای AAO-HNS توصیه می کند برای تأیید تشخیص، آزمایش شنوایی در سریع ترین زمان ممکن و حداکثر طی 14 روز از شروع علائم انجام شود.
درمان سکته گوش چگونه انجام می شود؟
درمان به علت و شرایط بیمار بستگی دارد و نباید خودسرانه دارویی مصرف کرد. در موارد کم شنوایی ناگهانی با علت نامشخص، کورتیکواستروئیدها از درمان های اصلی محسوب می شوند و پزشک می تواند بر اساس شرایط بیمار، مصرف خوراکی یا تزریق داخل پرده گوش را در نظر بگیرد.
در برخی بیماران، به ویژه کسانی که مصرف کورتون خوراکی برای آنها مناسب نیست، تزریق داخل گوش می تواند گزینه درمانی باشد. همچنین اگر بیمار پس از درمان اولیه بهبود کامل نداشته باشد، راهنمای AAO-HNS استفاده از کورتون داخل گوش را به عنوان درمان نجات بخش در فاصله دو تا شش هفته پس از شروع علائم توصیه می کند.
نکته مهم این است که داروهایی مانند داروهای ضد ویروس نباید به صورت روتین و بدون تشخیص علت بیماری تجویز شوند؛ راهنمای AAO-HNS استفاده معمول از ضد ویروس ها، ترومبولیتیک ها و برخی داروهای عروقی را برای این وضعیت توصیه نمی کند.
چه زمانی باید فوری به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر شنوایی شما به صورت ناگهانی، به ویژه در یک گوش، کاهش پیدا کرده است، منتظر نمانید تا ببینید مشکل خود به خود برطرف می شود یا نه. این موضوع حتی زمانی اهمیت بیشتری دارد که کاهش شنوایی با وزوز، احساس پری گوش، سرگیجه یا عدم تعادل همراه باشد.
بهترین اقدام، مراجعه سریع به متخصص گوش، حلق و بینی و انجام ارزیابی شنوایی است. بازگشت خودبه خودی شنوایی در بخشی از بیماران ممکن است اتفاق بیفتد، اما این موضوع نباید باعث شود فرد مراجعه پزشکی را به تعویق بیندازد.
جمع بندی
هر احساس گرفتگی در گوش به معنی سکته گوش نیست، اما هر کاهش شنوایی ناگهانی نیز نباید گرفتگی ساده تلقی شود. کم شنوایی حسی عصبی ناگهانی ممکن است با علائمی مانند وزوز، احساس پری گوش و سرگیجه همراه باشد و برای تشخیص آن، معاینه و تست شنوایی ضروری است.
مهم ترین نکته، از دست ندادن زمان است. اگر متوجه شدید شنوایی یک گوش شما ناگهان کاهش پیدا کرده است، به جای استفاده خودسرانه از قطره یا صبر کردن برای برطرف شدن گرفتگی، در سریع ترین زمان ممکن برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید.
بدون نظر! اولین نفر باشید