تصور کنید برای بررسی احتمال ابتلا به یک بیماری جدی، به جای انجام آزمایش های پیچیده یا روش های تهاجمی، تنها یک نمونه بزاق در اختیار پزشک قرار دهید. چنین روشی هنوز به واقعیت پزشکی تبدیل نشده است، اما پژوهشی جدید سرنخ جالبی درباره امکان استفاده از میکروب های دهان برای شناسایی سرطان های دستگاه گوارش ارائه کرده است.
پژوهشگران دانشگاه یونسی کره جنوبی دریافتند که در افراد مبتلا به برخی سرطان های گوارشی، ترکیب میکروب های موجود در دهان و روده تغییر می کند و باکتری های مرتبط با دهان بیشتر از حالت معمول در نمونه مدفوع دیده می شوند. این یافته می تواند در آینده به طراحی روش های کم تهاجمی برای شناسایی افراد در معرض خطر کمک کند، هرچند هنوز فاصله زیادی تا تبدیل شدن این روش به یک آزمایش تشخیصی معمول وجود دارد.
پژوهشگران چه چیزی را بررسی کردند؟
برای بررسی ارتباط میان میکروبیوم دهان، روده و سرطان، پژوهشگران نمونه بزاق و مدفوع ۵۰۷ نفر را بررسی کردند. شرکت کنندگان شامل افراد مبتلا به سرطان معده، سرطان روده بزرگ، اختلالات متابولیکی و همچنین افراد سالم بودند.
پژوهشگران با بررسی مواد ژنتیکی میکروب های موجود در نمونه ها، ترکیب جمعیت میکروبی دهان و مدفوع هر فرد را با یکدیگر مقایسه کردند. هدف این بود که مشخص شود آیا میان میکروب های موجود در دهان و میکروب های موجود در روده افراد مبتلا به سرطان، ارتباط متفاوتی نسبت به افراد سالم وجود دارد یا خیر.
در این مطالعه، ۷۷ نفر مبتلا به سرطان معده، ۸۶ نفر مبتلا به سرطان روده بزرگ، ۲۱۵ نفر دارای مشکلات متابولیکی مانند دیابت نوع ۲ و فشار خون بالا و ۱۲۹ فرد سالم حضور داشتند.
باکتری های دهان چگونه سر از روده در می آورند؟
دهان انسان یکی از متنوع ترین زیست بوم های میکروبی بدن است و صدها گونه باکتری در آن زندگی می کنند. بیشتر این میکروب ها بخشی طبیعی از میکروبیوم دهان هستند، اما مقدار زیادی از میکروب های موجود در بزاق هر روز همراه غذا و ترشحات دهان بلعیده می شوند.
دستگاه گوارش معمولا با استفاده از اسید معده، آنزیم های گوارشی، سیستم ایمنی و سایر مکانیسم های دفاعی، از استقرار بسیاری از این میکروب ها جلوگیری می کند. با این حال، شرایط محیطی دستگاه گوارش می تواند بر بقای بعضی از میکروب های دهانی و توانایی آنها برای رسیدن به بخش های پایین تر دستگاه گوارش تاثیر بگذارد.
پژوهش جدید نشان می دهد که در برخی بیماران مبتلا به سرطان های گوارشی، شباهت میان میکروب های دهان و روده بیشتر است. این موضوع به احتمال وجود ارتباط میان تغییرات میکروبی دهان و محیط گوارش اشاره دارد، اما به تنهایی ثابت نمی کند که باکتری های دهان عامل ایجاد سرطان هستند.
شاخص دهان به مدفوع یا MF چیست؟
یکی از بخش های اصلی این پژوهش، معرفی معیاری برای بررسی میزان شباهت میکروب های دهان و مدفوع بود. پژوهشگران این معیار را «شاخص دهان به مدفوع» یا MF نام گذاری کردند.
به زبان ساده، هرچه تعداد بیشتری از گونه های میکروبی مرتبط با دهان در نمونه مدفوع یک فرد مشاهده شود، مقدار این شاخص بیشتر خواهد بود. پژوهشگران سپس بررسی کردند که آیا این شاخص در گروه های مختلف شرکت کننده با یکدیگر تفاوت دارد یا خیر.
نتایج نشان داد شاخص MF در افراد مبتلا به سرطان های گوارشی بیشتر از افراد سالم بود. این تفاوت در گروه دارای اختلالات متابولیکی به همان شکل مشاهده نشد و همین مسئله توجه پژوهشگران را به ارتباط احتمالی این الگو با سرطان های گوارشی جلب کرد.
آیا بزاق می تواند سرطان روده را تشخیص دهد؟
این قسمت احتمالا جذاب ترین بخش پژوهش برای عموم مردم است، اما باید با احتیاط تفسیر شود. پژوهشگران بررسی کردند که آیا می توان با استفاده از ویژگی های میکروبی موجود در نمونه بزاق، مدل هایی برای تشخیص افراد مبتلا به سرطان ایجاد کرد.
نتایج اولیه امیدوارکننده بود و مدل های مبتنی بر ویژگی های میکروبی دهان توانستند در چند مجموعه مستقل، افراد مبتلا به سرطان را از افراد سالم تفکیک کنند. این یافته نشان می دهد که اطلاعات موجود در میکروبیوم دهان ممکن است حاوی نشانه هایی درباره وضعیت دستگاه گوارش باشد.
با این حال، «توانایی یک مدل پژوهشی در تفکیک دو گروه» با «تشخیص قطعی سرطان در مطب» تفاوت بسیار زیادی دارد. برای تبدیل چنین مدلی به یک آزمایش پزشکی قابل اعتماد، باید مطالعات بزرگ تر، چندمرکزی و آینده نگر انجام شود و دقت آن در جمعیت های مختلف به طور مستقل بررسی شود.
آیا باکتری های دهان باعث ایجاد سرطان می شوند؟
هنوز نمی توان چنین نتیجه ای گرفت. یکی از مهم ترین پرسش های باقی مانده همین است که رابطه میان تغییرات میکروبی و سرطان دقیقا چگونه شکل می گیرد.
ممکن است تغییرات میکروبی در دهان یا روده در شکل گیری محیطی نقش داشته باشند که احتمال بروز بیماری را افزایش می دهد. از طرف دیگر، خود سرطان و تغییرات ایجاد شده در محیط دستگاه گوارش ممکن است شرایطی فراهم کنند که بعضی از باکتری های دهانی راحت تر در روده باقی بمانند.
بنابراین، مشاهده تعداد بیشتری از باکتری های دهانی در نمونه مدفوع بیماران سرطانی، به تنهایی رابطه علت و معلولی را ثابت نمی کند. برای پاسخ به این پرسش، پژوهش های آزمایشگاهی و مطالعات طولانی مدت بیشتری مورد نیاز است.
نتیجه گیری
پژوهش جدید دانشگاه یونسی نشان می دهد که بررسی میکروب های دهان می تواند اطلاعات جالبی درباره وضعیت دستگاه گوارش ارائه دهد. افزایش شباهت میان میکروبیوم دهان و مدفوع در افراد مبتلا به سرطان های گوارشی و عملکرد امیدوارکننده برخی مدل های مبتنی بر نمونه بزاق، مسیر تازه ای برای تحقیقات تشخیصی باز کرده است.
با این حال، این یافته به معنای آن نیست که با یک آزمایش بزاق می توان در حال حاضر سرطان روده را تشخیص داد. هنوز باید مشخص شود این ارتباط دقیقا چگونه ایجاد می شود و آیا این روش می تواند در جمعیت های بزرگ و متنوع، سرطان را با دقت کافی از سایر بیماری ها و افراد سالم تشخیص دهد.
بدون نظر! اولین نفر باشید