بیماری کرون یکی از انواع اصلی بیماری های التهابی روده است که می تواند هر بخش از دستگاه گوارش را درگیر کند و با علائمی مانند درد شکم، اسهال مزمن، کاهش وزن و خستگی همراه باشد. این بیماری ماهیتی عود کننده و فروکش کننده دارد و بسیاری از بیماران سال ها با دوره های التهاب فعال دست و پنجه نرم می کنند.
در کنار درمان های دارویی مانند کورتیکواستروئیدها و داروهای بیولوژیک، پژوهش های جدید نشان می دهند که تغییر در سبک زندگی و به ویژه زمان بندی وعده های غذایی می تواند به کنترل بهتر التهاب کمک کند.
نتایج یک مطالعه تازه اکنون نشان می دهد که محدود کردن بازه زمانی غذا خوردن در طول شبانه روز ممکن است شدت علائم بیماری کرون را به طور معناداری کاهش دهد.
بیماری کرون و چالش های درمانی آن
Crohn’s disease یک اختلال التهابی مزمن است که به دلیل پاسخ ایمنی نابجا به باکتری های روده و عوامل محیطی ایجاد می شود. این بیماری می تواند دیواره روده را به صورت عمقی درگیر کند و در موارد شدید منجر به عوارضی مانند تنگی روده یا فیستول شود. با وجود پیشرفت های دارویی، بسیاری از بیماران همچنان به دنبال روش های مکمل برای کاهش التهاب و افزایش مدت زمان فروکش بیماری هستند.
ویژگی های اصلی این بیماری شامل موارد زیر است:
- التهاب مزمن و دوره ای در دستگاه گوارش
- درد شکمی و اختلال در جذب مواد مغذی
- افزایش سطح نشانگرهای التهابی در خون
- تأثیر منفی بر کیفیت زندگی و سلامت روان
به همین دلیل، هر مداخله ای که بتواند بدون عوارض جدی دارویی به کاهش التهاب کمک کند، مورد توجه پژوهشگران قرار می گیرد.
طراحی مطالعه و روش 16 به 8
در یک مطالعه بالینی که توسط پژوهشگران University of Calgary انجام شد، 35 بزرگسال مبتلا به کرون که دارای اضافه وزن بودند، مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج این تحقیق در نشریه تخصصی Gastroenterology منتشر شده است که از معتبرترین مجلات حوزه گوارش محسوب می شود.
در این پژوهش:
- شرکت کنندگان تمام وعده های غذایی خود را در بازه 8 ساعته مصرف کردند.
- در 16 ساعت باقی مانده از شبانه روز هیچ کالری دریافت نکردند.
- میزان کالری روزانه تغییر داده نشد.
- نوع رژیم غذایی نیز ثابت باقی ماند.
- شاخص های التهابی و علائم بالینی پیش و پس از مداخله مقایسه شد.
این الگوی تغذیه ای که به روش 16 به 8 معروف است، نوعی از روزه داری متناوب محسوب می شود و در سال های اخیر در مطالعات متابولیک مورد توجه قرار گرفته است.
کاهش قابل توجه علائم و التهاب
نتایج نشان داد که محدود کردن زمان غذا خوردن بدون کاهش کالری، تأثیر قابل توجهی بر شدت بیماری داشته است. این یافته اهمیت زمان بندی وعده ها را در کنار ترکیب غذایی برجسته می کند.
مهم ترین نتایج به دست آمده عبارت بودند از:
- کاهش حدود 40 درصدی فعالیت کلی بیماری
- کاهش 50 درصدی ناراحتی های شکمی
- بهبود معنادار نشانگرهای التهابی در آزمایش خون
- بهبود شاخص های مرتبط با عملکرد سیستم ایمنی
نکته مهم این است که این بهبودها صرفا با تغییر زمان مصرف غذا حاصل شده و شرکت کنندگان رژیم کم کالری یا محدودیت غذایی خاصی را دنبال نکرده اند.
اثرات متابولیک و تغییر در میکروبیوم روده
علاوه بر کاهش علائم بالینی، پژوهشگران تغییرات مثبتی در شاخص های متابولیک مشاهده کردند. شرکت کنندگان به طور متوسط حدود 2.5 کیلوگرم کاهش وزن داشتند، اما محققان تأکید می کنند که مزایا تنها به کاهش وزن محدود نمی شود.
یافته های تکمیلی شامل موارد زیر بود:
- کاهش چربی احشایی که با التهاب سیستمیک مرتبط است
- بهبود حساسیت به انسولین
- تغییرات مثبت در ترکیب باکتری های مفید روده
- کاهش سیگنال های التهابی در جریان خون
استراحت دادن به دستگاه گوارش در بازه طولانی تری از شبانه روز می تواند به بازسازی مخاط روده و تنظیم بهتر پاسخ ایمنی کمک کند. برخی مطالعات اخیر نیز نشان داده اند که هم زمان سازی تغذیه با ریتم شبانه روزی بدن می تواند بر بیان ژن های مرتبط با التهاب اثر بگذارد.
نقش زمان بندی غذا در کنترل التهاب

یکی از یافته های کلیدی این تحقیق، تأثیر مستقیم زمان بندی وعده های غذایی بر سیگنال های التهابی خون بود. بدن انسان دارای ساعت زیستی داخلی است که فرآیندهای متابولیک و ایمنی را تنظیم می کند. خوردن مداوم در طول روز ممکن است این ریتم طبیعی را مختل کند.
مزایای احتمالی محدود کردن زمان غذا خوردن عبارت اند از:
- هماهنگ شدن بهتر متابولیسم با چرخه خواب و بیداری
- کاهش استرس اکسیداتیو
- بهبود عملکرد سد روده ای
- تقویت مکانیسم های ضد التهابی طبیعی بدن
این یافته ها نشان می دهد که زمان مصرف غذا می تواند به اندازه نوع غذا در مدیریت بیماری های التهابی اهمیت داشته باشد.
ملاحظات ایمنی و توصیه های پزشکی
با وجود نتایج امیدوارکننده، این مطالعه بر گروه نسبتا کوچکی انجام شده و برای تعمیم نتایج به همه بیماران، به تحقیقات گسترده تر نیاز است. همچنین همه بیماران مبتلا به بیماری های التهابی روده شرایط یکسانی ندارند.
پیش از اجرای چنین روشی باید موارد زیر در نظر گرفته شود:
- مشورت با پزشک متخصص گوارش
- بررسی وضعیت تغذیه ای و کمبودهای احتمالی
- توجه به بیماران با وزن پایین یا سوء تغذیه
- پایش علائم در هفته های ابتدایی اجرای برنامه
در برخی بیماران با درگیری شدید یا نیاز به داروهای خاص، محدودیت زمانی غذا خوردن ممکن است نیازمند تنظیم دقیق تر باشد.
نتیجه گیری
مطالعه جدید نشان می دهد محدود کردن بازه زمانی غذا خوردن به 8 ساعت در روز می تواند شدت علائم بیماری کرون را تا 40 درصد کاهش دهد و نشانگرهای التهابی را بهبود بخشد، آن هم بدون تغییر در کالری دریافتی. این یافته چشم انداز تازه ای در مدیریت غیر دارویی بیماری های التهابی روده ایجاد می کند.
با این حال، اجرای این روش باید با نظارت پزشکی انجام شود تا ایمنی و اثربخشی آن برای هر فرد به طور جداگانه ارزیابی گردد. ترکیب درمان دارویی استاندارد با اصلاح زمان بندی تغذیه می تواند گامی مهم در افزایش مدت زمان فروکش بیماری و بهبود کیفیت زندگی بیماران باشد.
بدون نظر! اولین نفر باشید