آرتروز شایعترین بیماری مفاصل در جهان است و میلیونها نفر را در تمام سنین تحت تأثیر قرار داده است. اگرچه بسیاری تصور میکنند درمان این بیماری محدود به مصرف داروهای مسکن یا جراحی است، تحقیقات جدید نشان میدهند که تحرک و ورزش منظم، قدرتمندترین و در دسترسترین ابزار برای مقابله با آرتروز است. این روش علاوه بر کاهش درد، از پیشرفت بیماری جلوگیری کرده و کیفیت زندگی بیماران را بهطور قابل توجهی بهبود میبخشد.
آرتروز و شیوع جهانی آن
آرتروز یک بیماری مزمن مفصلی است که با فرسایش غضروف، التهاب مفصل و ضعف عضلانی مشخص میشود. بر اساس دادههای جهانی، بیش از ۵۹۵ میلیون نفر در سراسر جهان با این بیماری دست و پنجه نرم میکنند و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۵۰ این تعداد به حدود یک میلیارد نفر برسد. عوامل مهم در افزایش شیوع شامل طول عمر بالاتر، سبک زندگی کمتحرک، چاقی و رژیم غذایی ناسالم هستند.
مطالعات منتشرشده در مجله معتبر Lancet نیز تأکید میکنند که روند افزایش آرتروز تنها به جمعیت مسن محدود نیست و حتی افراد جوان و میانسال نیز به دلیل کمتحرکی و سبک زندگی مدرن در معرض خطر هستند.
چرا الگوی درمان غالب نادرست است؟
تحقیقات در کشورهای مختلف نشان میدهند که کمتر از نیمی از بیماران مبتلا به آرتروز به فیزیوتراپی یا ورزشدرمانی ارجاع داده میشوند. در مقابل، بیش از ۶۰ درصد درمانهای غیرضروری دریافت میکنند و حدود ۴۰ درصد بیماران بدون امتحان روشهای غیرجراحی، مستقیم به جراح معرفی میشوند. این رویکرد نادرست میتواند منجر به تشدید بیماری و کاهش کیفیت زندگی بیماران شود.
چرا حرکت و ورزش معجزه می کنند؟
مفاصل بدن مانند ساختارهای زنده عمل میکنند و برخلاف تصور قدیمی، استفاده از آنها باعث فرسودگی نمیشود. غضروفها، بافت نرمی که انتهای استخوانها را پوشش میدهد، خونرسانی مستقیم ندارند و مواد مغذی خود را تنها از طریق حرکت و فعالیت فیزیکی دریافت میکنند.
هنگام راهرفتن یا ورزش، مفصل مانند یک اسفنج فشرده عمل میکند و ضمن دفع مواد زائد، مواد مغذی و روانکنندههای طبیعی به غضروف و بافتها میرسد. فعالیت بدنی منظم نه تنها غضروف و عضلات اطراف مفصل را تقویت میکند، بلکه التهاب را کاهش داده و از پیشرفت بیماری جلوگیری میکند.
آرتروز فقط به غضروف محدود نیست
آرتروز یک بیماری تماممفصلی است که همه اجزای مفصل را تحت تأثیر قرار میدهد؛ از جمله مایع مفصلی، استخوان، رباطها، عضلات و حتی اعصاب. ورزشدرمانی به همه این بخشها کمک میکند. برای مثال، ضعف عضلانی یکی از اولین نشانههای آرتروز است که با تمرینات قدرتی قابل بازگشت و تقویت است.
ورزش؛ دارویی طبیعی برای کل بدن
فعالیت بدنی منظم برای بیش از ۲۶ بیماری مزمن مزیت دارد و در مورد آرتروز بهویژه اهمیت دارد:
- تقویت غضروف و عضلات: باعث کاهش فشار بر مفاصل و حفظ ثبات آنها میشود.
- کاهش التهاب: ورزش منظم پاسخ التهابی بدن را تعدیل کرده و درد مفاصل را کاهش میدهد.
- تنظیم متابولیسم و هورمونها: تغییرات متابولیک و هورمونی مؤثر بر بیماری را بهبود میبخشد.
- کاهش اثرات چاقی: با کاهش التهاب، فشار اضافه وزن و اثرات منفی آن بر مفصل خنثی میشود.
ورزش قبل از جراحی
در حال حاضر هیچ دارویی قادر به توقف یا معکوسکردن روند آرتروز نیست. جراحی تعویض مفصل میتواند برای برخی بیماران حیاتی باشد، اما عمل جراحی ریسکها و عوارض خاص خود را دارد. به همین دلیل، ورزش باید اولین و مهمترین مرحله درمان باشد. این روش کمخطر بوده و علاوه بر سلامت مفاصل، مزایای گستردهای برای سلامت قلب و عروق، روان و اعتمادبهنفس بیمار دارد.
تمرینات توصیهشده شامل پیادهروی منظم، شنا، دوچرخهسواری، تمرینات قدرتی و حرکات انعطافی است. پزشکان و فیزیوتراپیستها با طراحی برنامه اختصاصی میتوانند شدت و نوع تمرین را متناسب با وضعیت مفصل هر بیمار تنظیم کنند.
جمع بندی و توصیه های نهایی
آرتروز بیش از یک ساییدگی ساده است؛ این بیماری تحت تأثیر عضلات، التهاب، سوختوساز بدن و سبک زندگی شکل میگیرد. ورزش منظم و هدفمند میتواند همزمان بر چندین عامل کلیدی بیماری اثر بگذارد، درد را کاهش دهد، تحرک مفاصل را افزایش دهد و کیفیت زندگی را بهبود بخشد.
قبل از اندیشیدن به جراحی یا مصرف طولانیمدت داروهای مسکن، به یاد داشته باشید که حرکتکردن، سادهترین و قدرتمندترین درمان در دسترس شماست. ورزش نه تنها مفاصل را سالم نگه میدارد، بلکه سلامت کلی بدن و اعتمادبهنفس شما را نیز ارتقا میدهد.
بدون نظر! اولین نفر باشید